រៀនសរសេរកូដ Python, JavaScript, C++, Java តែធ្លាប់ស្គាល់មុខអ្នកបង្កើតវាហើយឬនៅ? 👨‍💻🚀

នេះគឺជាប្រវត្តិលម្អិតពេញលេញរបស់បិតាស្ថាបនិកភាសាកម្មវិធី (Programming Languages) ល្បីៗទាំង ៩ រូប ដែលបានផ្លាស់ប្តូរពិភពបច្ចេកវិទ្យាទំនើប៖

១. Dennis Ritchie (បិតាភាសា C និងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ UNIX)

• កើត-ស្លាប់៖ ថ្ងៃទី ៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤១ – ថ្ងៃទី ១២ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១១ (សហរដ្ឋអាមេរិក)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែករូបវិទ្យា និងគណិតវិទ្យាអនុវត្តនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard។ នៅឆ្នាំ ១៩៦៧ លោកបានចូលបម្រើការងារនៅមន្ទីរពិសោធន៍ដ៏ល្បីឈ្មោះ Bell Labs។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ លោករួមជាមួយសហការី Ken Thompson បានរួមគ្នាបង្កើតប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ UNIX។ ដើម្បីឱ្យ UNIX អាចដំណើរការលើម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រផ្សេងៗគ្នាបាន លោក Dennis Ritchie បានបង្កើតភាសា C ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៧២។ ភាសា C បានក្លាយជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ព្រោះប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការធំៗដូចជា Windows, Linux, macOS និងភាសាកូដក្រោយៗទៀត សុទ្ធតែទទួលឥទ្ធិពល ឬសរសេរឡើងដោយភាសា C។

• កិត្តិយស៖ លោកទទួលបានពានរង្វាន់ Turing Award (ឆ្នាំ ១៩៨៣) និងមេដាយជាតិផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

២. Bjarne Stroustrup (អ្នកបង្កើតភាសា C++)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៥០ (ប្រទេសដាណឺម៉ាក)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកគណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Aarhus ប្រទេសដាណឺម៉ាក និងបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Cambridge ចក្រភពអង់គ្លេស។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៧៩ លោកបានចូលធ្វើការនៅមន្ទីរពិសោធន៍ Bell Labs។ ដោយសង្កេតឃើញថាភាសា C មានល្បឿនលឿន ប៉ុន្តែពិបាកគ្រប់គ្រងនៅពេលសរសេរកម្មវិធីខ្នាតធំ លោកក៏បានសម្រេចចិត្តបង្កើតភាសាថ្មីមួយឈ្មោះថា "C with Classes" ដែលក្រោយមកប្តូរឈ្មោះជា C++ នៅឆ្នាំ ១៩៨៣។ លោកបានបញ្ចូលគោលគំនិត Object-Oriented Programming (OOP) ទៅក្នុងភាសា C ដែលធ្វើឱ្យ C++ ក្លាយជាភាសាចម្បងសម្រាប់ផលិតហ្គេមខ្នាតធំ (Game Engines), កម្មវិធីក្រាហ្វិក, ប្រព័ន្ធធនាគារ និងកម្មវិធីដែលត្រូវការល្បឿនខ្ពស់បំផុត។

៣. Anders Hejlsberg (អ្នកបង្កើតភាសា C# និង TypeScript)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៦០ (ប្រទេសដាណឺម៉ាក)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានសិក្សាផ្នែកវិស្វកម្មនៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកទេសដាណឺម៉ាក (DTU) ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រទេ ដោយសារលោកជាប់រវល់ជាមួយការបង្កើតក្រុមហ៊ុន និងសរសេរកម្មវិធីលក់។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ មុនពេលចូលរួមជាមួយក្រុមហ៊ុន Microsoft នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ លោកគឺជាអ្នកបង្កើតកម្មវិធី Turbo Pascal និងជាប្រធានស្ថាបត្យករនៃ Delphi នៅក្រុមហ៊ុន Borland។ ពេលមកដល់ Microsoft លោកបានដឹកនាំក្រុមការងារបង្កើតភាសា C# (C-Sharp) នៅឆ្នាំ ២០០០ ដើម្បីដំណើរការលើប្រព័ន្ធ .NET Platform។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ នៅឆ្នាំ ២០១២ លោកក៏ជាអ្នកដឹកនាំបង្កើតភាសា TypeScript ដែលជាភាសាដ៏ពេញនិយមបំផុតសម្រាប់អ្នកសរសេរវេបសាយនាពេលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។

៤. James Gosling (បិតាភាសា Java)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៥ (ប្រទេសកាណាដា)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Calgary និងទទួលបានសញ្ញាបត្របណ្ឌិតពីសាកលវិទ្យាល័យ Carnegie Mellon សហរដ្ឋអាមេរិក។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៨៤ លោកបានចូលបម្រើការងារនៅក្រុមហ៊ុន Sun Microsystems។ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ លោកបានដឹកនាំគម្រោង "Green Project" ដើម្បីបង្កើតភាសាមួយសម្រាប់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកឌីជីថល ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ភាសា Java ត្រូវបានប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ។ ចំណុចពិសេសបំផុតរបស់ Java គឺ "Write Once, Run Anywhere" (សរសេរម្តង ដំណើរការបានគ្រប់ទីកន្លែង) ដោយមិនប្រកាន់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ (Platform Independent)។ Java បានក្លាយជាឆ្អឹងខ្នងនៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android និងប្រព័ន្ធ Enterprise ធំៗទូទាំងពិភពលោក។

៥. Brendan Eich (អ្នកបង្កើតភាសា JavaScript)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦១ (សហរដ្ឋអាមេរិក)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកគណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Santa Clara និងថ្នាក់អនុបណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Illinois Urbana-Champaign។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ពេលលោកធ្វើការឱ្យក្រុមហ៊ុន Netscape លោកត្រូវបានគេប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យបង្កើតភាសាសរសេរកូដមួយសម្រាប់ដំណើរការក្នុងកម្មវិធីរុករកវេបសាយ (Web Browser) ដើម្បីឱ្យគេហទំព័រមានចលនា និងអន្តរកម្មជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់។ រឿងដ៏អស្ចារ្យបំផុតនោះគឺ លោកបានបង្កើតភាសានេះឡើងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ១០ ថ្ងៃ ប៉ុណ្ណោះ (ដំបូងឈ្មោះ Mocha រួចប្តូរជា LiveScript និងចុងក្រោយគឺ JavaScript)។ ក្រោយមក លោកក៏ជាសហស្ថាបនិកនៃគម្រោង Mozilla (Firefox) និងជានាយកប្រតិបត្តិ (CEO) របស់កម្មវិធីរុករក Brave ផងដែរ។

៦. Rasmus Lerdorf (អ្នកបង្កើតភាសា PHP)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៨ (កើតនៅ Greenland មានសញ្ជាតិដាណឺម៉ាក-កាណាដា)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានផ្លាស់ទៅរស់នៅប្រទេសកាណាដា និងបានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកវិស្វកម្មរចនាប្រព័ន្ធ (Systems Design Engineering) នៅសាកលវិទ្យាល័យ Waterloo ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៩៤ លោក Rasmus បានសរសេរកូដខ្លីៗជាភាសា C (ហៅថា Common Gateway Interface ឬ CGI scripts) ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងតាមដានចំនួនអ្នកចូលមើលប្រវត្តិរូប (Resume) លើគេហទំព័រផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក។ លោកបានដាក់ឈ្មោះវាថា "Personal Home Page Tools" ហើយបានបើកចំហកូដឱ្យអ្នកដទៃប្រើប្រាស់។ ក្រោយមក វាបានវិវត្តក្លាយជា PHP (PHP: Hypertext Preprocessor) ដែលជាភាសា Backend ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត ដែលទ្រទ្រង់គេហទំព័រធំៗដូចជា WordPress, Wikipedia និងកំណែដំបូងនៃ Facebook។

៧. Yukihiro Matsumoto (អ្នកបង្កើតភាសា Ruby)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៦៥ (ប្រទេសជប៉ុន)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកក្នុងនាមហៅក្រៅថា "Matz"។ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រព័ត៌មាននៅសាកលវិទ្យាល័យ Tsukuba ប្រទេសជប៉ុន។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ លោក Matz មិនពេញចិត្តនឹងភាសាកម្មវិធីដែលមានស្រាប់នោះទេ ព្រោះវាស្មុគស្មាញពេក។ លោកចង់បានភាសាមួយដែលសាមញ្ញ ងាយស្រួលសរសេរ និងធ្វើឱ្យអ្នកសរសេរកូដមានអារម្មណ៍រីករាយ (Programmer Happiness)។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៥ លោកបានបញ្ចេញភាសា Ruby ជាផ្លូវការ។ ភាសានេះបានផ្ទុះការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងនៅទូទាំងពិភពលោក បន្ទាប់ពីការបង្កើត Framework ដ៏ល្បីគឺ Ruby on Rails ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើតវេបសាយធំៗដូចជា GitHub, Shopify និង Airbnb។

៨. Guido van Rossum (អ្នកបង្កើតភាសា Python)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៥៦ (ប្រទេសហូឡង់)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោកបានបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកគណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Amsterdam ប្រទេសហូឡង់ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៩ អំឡុងពេលឈប់សម្រាកបុណ្យណូអែល លោក Guido បានស្វែងរកគម្រោងសរសេរកូដកម្សាន្តមួយដើម្បីកុំឱ្យអផ្សុក ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៩១ លោកបានបញ្ចេញភាសា Python ជាលើកដំបូង។ លោកបានដាក់ឈ្មោះភាសានេះតាមកម្មវិធីកំប្លែងទូរទស្សន៍អង់គ្លេសដែលលោកចូលចិត្តគឺ Monty Python's Flying Circus។ ទស្សនវិជ្ជារបស់លោកគឺបង្កើតភាសាដែលមានទម្រង់កូដស្អាត សាមញ្ញ និងងាយស្រួលអានដូចភាសាអង់គ្លេស។ បច្ចុប្បន្ន Python បានក្លាយជាភាសាលេខ ១ ក្នុងពិភពលោកសម្រាប់វិស័យ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI), Machine Learning, Data Science និងការអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទូទៅ។ លោកធ្លាប់ធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា Google, Dropbox និង Microsoft។

៩. Larry Wall (អ្នកបង្កើតភាសា Perl)

• កើត៖ ថ្ងៃទី ២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៤ (សហរដ្ឋអាមេរិក)

• ប្រវត្តិ និងការសិក្សា៖ លោក Larry Wall មានប្រវត្តិសិក្សាប្លែកពីគេបន្តិច ដោយលោកបានបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកភាសាវិទ្យា (Natural and Artificial Languages) នៅសាកលវិទ្យាល័យ Seattle Pacific ហើយបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកភាសាវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ UC Berkeley។

• ស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៨៧ ពេលលោកធ្វើការជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ (System Administrator) នៅក្រុមហ៊ុន Unisys លោកត្រូវការឧបករណ៍មួយដើម្បីបង្កើតរបាយការណ៍ និងដំណើរការឯកសារអត្ថបទ (Text files) យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ ដោយប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងផ្នែកភាសាវិទ្យារបស់លោក លោកបានបង្កើតភាសា Perl ឡើង។ Perl ត្រូវបានគេដាក់រហស្សនាមថា "កាំបិតទាហានស្វីសនៃអ៊ីនធឺណិត" (The Swiss Army chainsaw of scripting languages) ដោយសារសមត្ថភាពដ៏ខ្លាំងក្លារបស់វាក្នុងការគ្រប់គ្រង និងកែសម្រួលទិន្នន័យអត្ថបទ (Text processing) និងការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ Server នៅសម័យអ៊ីនធឺណិតដំបូង។